Er is sprake van signalen van mensensmokkel en arbeidsuitbuiting van grote groepen Oezbeekse vreemdelingen in Nederland. De Oezbeken zouden met behulp van door andere Europese landen afgegeven visa naar Nederland worden gehaald en in de bouwsector worden uitgebuit. Dit heeft voor het EMM aanleiding gevormd om onderzoek naar dit fenomeen te doen.
Beeld: © EMM
Toegang tot en verblijf in Nederland
Uit het onderzoek blijkt dat de Oezbeken in voertuigen met buitenlandse kentekens naar Nederland zijn vervoerd. Ze tonen bij staandehouding meestal een D-visum afgegeven door Polen, Litouwen, Letland of Estland. Vaak is de geldigheidsduur verstreken. Ze zijn meestal niet in het bezit van hun paspoort, die zou in de woning liggen waar ze verblijven of in het bezit zijn van hun werkgever. Uit sommige verklaringen blijkt dat ze hoge bedragen aan hun werkgever moeten afstaan voor huisvesting. Als een vreemdeling geen rechtmatig verblijf heeft in het Schengengebied, maken chauffeurs, woningverhuurders en werkgevers zich mogelijk schuldig aan mensensmokkel (hulp bij wederrechtelijke toegang of verblijf).
Arbeid in Nederland
Er is een forse toename van het aantal inschrijvingen van Oezbeken in de Registratie Niet-ingezetenen voor het verkrijgen van een BSN en bij de Kamer van Koophandel (KvK) voor een inschrijving als zelfstandig ondernemer. Zonder tewerkstellingsvergunning mogen Oezbeken niet in Nederland werken, maar een BSN wekt de schijn van legaliteit en een KvK-inschrijving opent de deur naar de Nederlandse arbeidsmarkt. Gezien de omstandigheden waaronder Oezbeekse vreemdelingen worden aangetroffen lijkt er sprake van illegale arbeid in de bouwsector. Deze situatie brengt hen in een voor arbeidsuitbuiting kwetsbare positie.
De onderzoeksbevindingen zijn vastgelegd in een onderzoeksrapport. Dit onderzoeksrapport is een vertrouwelijke publicatie, beschikbaar voor de partnerorganisaties van het EMM.